Gezocht… trouwfotos Suriname van voor 1950

Lucia Nankoe en Jean Jacques Vrij zijn een speurtocht begonnen naar de liefde. En in het bijzonder de liefde zoals die voor 1950 werd verzegeld in Suriname. Nankoe en Vrij willen met het fotomateriaal een expositie opzetten die inzoemt op de wortels van de Surinaamse geschiedenis. De foto’s, de verhalen en misschien zelfs wat relikwieën uit die tijd zullen herinneringen ophalen uit een tijd die reeds vervlogen is en waarvan de hoofdrolspelers veelal niet meer onder ons zullen zijn. In hun verhalen en foto’s ligt een stuk van de Surinaamse geschiedenis opgeslagen die Nankoe en Vrij graag willen vastleggen. Hieronder meer informatie over dit project zoals onlangs opgetekend in de Ware Tijd.

Foto huwelijken gezocht

Ook op Curacao wonen veel Surinamers en zijn de banden van oudsher gesmeed. Broers en zussen zijn we van elkaar, verbonden door onze voorgeschiedenis. Nankoe vroeg me om deze oproep te plaatsen om ook vanuit Curacao materialen aan deze bijzondere expositie toe te voegen. Bij deze: Wie graag een bijdrage levert aan dit mooie initiatief kan contact met Lucia Nankoe via lucia.nankoe@hu.nl en met Jean Jacques Vrij via jjvrij@planet.nl

#suriname
#trouwen voor 1950

Zoon

Gedicht Jesse

Cloudwalk

Bijna kunst…

Fotografe Bea Moedt maakte een uitstapje, achterom, op het Isla terrain en nam poolshoogte bij het asfaltmeer, de olielagune en de asbestkuil die ons eiland ook rijk is. Ze schoot er verschillende plaatjes waaronder deze…

De foto ‘pakte’ me omdat er in alles, werkelijk in alles, ook een zekere schoonheid is te ontdekken. En dat is waarom ik zo van haar foto’s hou. Ze kijkt en legt vast wat ze ziet… de interpretatie ervan die nemen anderen wel voor hun rekening.

Column Vaders ‘Geloofwaardigheid’

Dit zou de week van de bulderende lach kunnen zijn als alles niet zo intriest, dieptreurig en ongeloofwaardig was. Voor mij een déjà vu naar de tijd toen de term good governance, althans in de Nederlandse dreven, nog niet bestond maar wel in praktijk werd gebracht.

Drie voorbeelden uit een serie spraakmakende ‘incidenten’:

Zo was er eens een minister van Binnenlandse Zaken Jan Smallenbroek – van gristelijke ARP-huize – die na een receptie met drie glazen witte wijn in het lijf gezeten achter het stuur van zijn dienstauto een paaltje ramde. Minstens een verkeersovertreding! Uiteraard toonde hij berouw  en trad meteen de volgende dag af als bewindspersoon.

Een juist benoemde VVD-staatssecretaris van Defensie – Charl Schwietert – pakte na drie dagen onmiddellijk onder druk van zijn partijbaas en vriend Ed Nijpels zijn biezen toen bleek dat hij zich ten onrechte uit had gegeven voor doctorandus en tevens voor luitenant in het leger terwijl hij het niet verder had geschopt dan korporaal. En natuurlijk kwam de positie van een andere CDA-staatssecretaris van Defensie – Jack de Vries – onder ‘friendly fire’ te liggen toen bleek dat hij een meer dan innige buitenechtelijke relatie onderhield met zijn vrouwelijke adjudant. Ook hij trad af nadat hem door zijn wettige vrouw de echtelijke deur was gewezen.

Op Curaçao staat me eigenlijk alleen het incident bij van toenmalig minister van Justitie Pedro Atacho die de ultieme politieke consequentie trok toen er – meen ik – iets buitengewoons loos was bij de Koraal Specht-gevangenis en omdat hij daar als hoogste bobo uiteraard verantwoordelijk voor was. Hij legde zijn ambt dus neer. Jammer, want Atacho was als voormalig inspecteur van politie uiterst kundig, wat niet gezegd kan worden van zijn opvolgers tot nu toe overigens.

Deze week ritselde het weer eens stevig in het riet en zoals een ieder beseft is riet bijzonder buigzaam, veerkrachtig en kraakvast. Over de Santa Martha-kwestie wil ik het niet eens hebben. Die volg ik niet, want mijn intuïtie zegt mij dat je geen woorden moet verspillen aan persoonlijke problemen tussen een verantwoordelijke minister en een bestuur die tesamen met gemeenschapsgeld over de ruggen van de gehandicapten aan het bakkeleien zijn tot de rechter aan toe. Absoluut misselijk makend, ronduit bizar. Die mensen hadden hun ongerief ook wel onder het genot van een kopje koffie kunnen regelen lijkt me.

 Minister van Justitie Nelson Navarro vond het rapport over de dood van Pretu in zijn politiecel in Barber ook niet bepaald verrassend, meldde hij. Nu heb ik altijd gedacht dat juist Navarro een weldenkend mens is en een goede jurist die zijn sporen heeft verdiend, maar om nu zijn eigen politieapparaat de schuld te geven van dit drama gaat wat te ver. De minister draagt nu eenmaal de eindverantwoordelijkheid al was hij er zelf niet bij. Een resoluut aftreden zou normaal en rechtvaardig zijn, dan ben je een echte vent, maar ja, het ligt bij de schuldige en onbekwame politie nu eenmaal aan die beruchte ‘chain of command’, dus zal er wel binnenkort van hogerhand lustig op los worden gesneden en geschorst. De echte eindverantwoordelijke treft uiteraard geen blaam. Een nieuw blik ‘politievrienden’ is zo opengetrokken. Maar hoe gaat het dan verder met zijn ‘fasten your seatbelts’-actie en het tot de wortel uitroeien van de criminaliteit in de betere buurten? Daar heb je per slot ook voetvolk voor nodig en ik zou zelf als agent geen stap meer verzetten als ik niet kon rekenen op de steun van mijn eindverantwoordelijke baas.

Dan hebben we ook nog de tragikomedie van zekere Marvelyne Wiels, onze minister in tera friu, die deze week in Forti een persconferentie gaf waarin zij uiteenzette dat ze een ambitieuze aardige tante met vlammende ogen was (zie de onderzoeken over body language) die door een paar nare journalisten – die niet voor niets journaille worden genoemd – in de tang was genomen.

Een duister komplot dus om haar goede naam, eer en faam te bezoedelen. Laten we maar een privéafspraak maken heren… Wat een onzin. Wiels reist binnenkort terug naar haar post. Maar wat kan deze power play-vrouw na haar maar matige optreden eigenlijk nog betekenen voor de belangen van Curaçao? Ze overtuigde niet en kwam meer over als een dame die een mooi geconstrueerd prietpraatje hield, geïllustreerd met kleurige tijdschriftenplaatjes. Maar mooie praatjes vullen geen gaatjes.

Gemiste kansen Navarro, Wiels en niet te vergeten premier Ivar Asjes in het kader van de geloofwaardigheid om de buitenwereld eens te tonen dat we als Land in een echte zij het nog prille democratische fase verkeren waarin we het aandurven echte verantwoordelijkheid te accepteren en bovenal te nemen. Aftreden is hierbij een optie, want om al deze opgeklopte commotie kunnen we beslist niet meer lachen.

VADERS

Deze column verscheen eerder in de Amigoe waar Hans Vaders wekelijks zijn visie op de Curacaose wereldkundig maakt

Column Vaders Kinderen

Ik heb altijd al eens iets voor jonge kinderen willen schrijven. Een amusant kinderboek, een spannend voorleesboek, bijvoorbeeld over softe gram en gruwel, berichten uit de ons omringende geestenwereld die het kind echter niet ingrijpend raken maar eerder overkomen als een sprookje van Roodkapje en de boze terecht gestenigde pedo-wolf.
Ik begin er toch maar niet aan, want je wordt tegenwoordig meteen aan de schandpaal genageld als latente pedofiel die als eenzame wolf zijn persoonlijke Roodkapje achter de webcam gulzig virtueel verslindt.
Nou, dan was ik toch nog maar liever homo geworden, ook al een te genezen modezieke. Vooral het puur nichterige type – dat zich blijkbaar een halve Venus in furs waant – staat me wel aan. Daar wordt dan ook op Nederlandse televisiezenders terecht veel aandacht aan besteedt. Minstens één gekleurde medemens en één herenliefdepersoon – die verder niets te melden hebben – in één programma is meer regel dan uitzondering en zo zou je als argeloze nog niet uit de kast gekomen kijker in de veronderstelling kunnen komen te verkeren dat dit alles bon ton, een normale zaak is.

Gelukkig hebben we op Curaçao ook nog ene Winnie Raveneau, een soort zeventiende eeuwse calviniste, aan het rondtoeteren. Deze strijdbare vrouw laat zich tot mijn genoegen voor geen enkel afwijkend gat interesseren. De kenau probeert hiermee een bijdrage te leveren aan een cleane homoloze maatschappij met een gegarandeerde ‘quality of life’ à la onze vriend Poetin die ook niet zoveel opheeft met onze regenboogaanbidders.

Wel, onze hotels en casino’s sluiten de deuren, restaurants gaan op de fles, er mag nergens meer gerookt worden in de nabije toekomst, winkelruiten gaan iedere week per dozijn aan diggelen, Saliña loopt onder water – ‘ja laten we de rooien maar weer eens schoonmaken’, hoor ik al vele jaren. Gelukkig dat dit nooit gebeurt want een stukje folklore moet er toch nog wel overblijven.

Toch laat het schrijven van dat kinderboek me niet met rust. Iets met een webcam, een boze wolf en een wijze uil dacht ik zo. Een mooi concept: Waar rook is, is ook vuur op de webcam, uiteraard ook op Curaçao. En dit in een tijd van crisis en verandering. De overheid geeft niet thuis. Kinderen gaan hongerig naar school, geen Curgas meer om ‘s avonds een karige maaltijd te bereiden, om op het leerinstituut bestookt te worden door gillerige overwerkte juffen waar in het verleden ook echte meesters als rolemodel optraden.

Ik dwaal af. Maar dat doe je wanneer je een sprookje met ongelukkige afloop wilt schrijven. Zeventiende eeuwer Jacob Cats, ook wel Vadertje Cats genoemd en de calvinistische en ideologische voorloper en evenknie van Raveneau, beweerde al eens dat ‘kinderen hinderen zijn’. Iedere ouder weet dit natuurlijk wel nadat de ‘kinderwens’ is uitgekomen. Cats’ mooiste uitspraak – in zijn wereld waarin homo’s uiteraard niet bestonden want die waren reeds naar de West en Indië gedeporteerd om daar echte mannen te worden – was evenwel ‘de vrouw is het beste stuk huisraad’. Wellicht iets om te overwegen mevrouw het Statenlid. Terug naar het aanrecht dus. Lekkere taarten maken.

Verkeer ik zelf nog in onzekerheid wat er zoal nog meer voor aardigs in mijn voorleesboek bij het intieme nachtpitje dient te komen. Wanneer je te rade gaat bij de talrijke service clubs op dit eiland kom je overal dezelfde loze kreten tegen die blijkbaar ontleend zijn aan het een of andere gedateerde handboek. Zo ‘hebben kinderen de toekomst’. Welke wordt gevoegelijk niet vermeld. Ook moeten we ‘de kinderen leren vissen in plaats van vis te geven’. Wat een cliché, daar schiet geen enkel kind in een achterstandswijk iets mee op. Beter onderwijs dus maar en dit horen we al zo’n veertig jaar toen het belang van adequaat onderwijs het brein van enkele vooruitstrevende politici binnensijpelde. Sindsdien is er eigenlijk maar heel weinig gebeurd. Dat stichtelijke kinderboek van mij voor op het nachtkastje komt er voorlopig dus niet. Er moeten nu eenmaal via de webcam eerst wat centen gescoord worden door de kinderen. Daarna is het pas echte pret.
En liefdesheren Raveneau, lees er maar eens goed dat grote sprookjesboek genaamd de Bijbel op na. Kabouters komen er helaas niet in voor. Atypisch, onnatuurlijk en vreemdsoortig vertier en dito gedrag echter wel. Maar vergeef me. Ik heb dit soort boeken, waarvan de inhoud mijn leven en dat van anderen zou moeten bepalen, nooit zo goed begrepen. Het blijft zodoende maar sukkelen op dit eiland waar kaf en koren in hetzelfde taartbaksel zitten. Arm eiland. Arme jeugd. Arme kinderen.

VADERS

Deze column verscheen eerder in de Amigoe waar Hans Vaders wekelijks zijn visie op de Curacaose wereldkundig maakt

Column Vaders Onkunde

Ik mis – hoe ouder ik word – toch nog heel wat in mijn eindige leven besef ik. Zo had ik graag eens dienaar van het volk, minister dus, willen spelen met de daaraan verbonden genoegelijke privileges zoals het doelmatig herbesteden van belastinggeld, bijvoorbeeld met het berijden van een superieur Duits automobiel met dito Curaçaose chauffeur annex lijfwacht met een zwaarkaliber pistool tussen de broekriem.
Helaas, daar moet je blijkbaar lid van een politieke sekte voor zijn en uiteraard heel slinks, achterbaks en gemeen, want anders bereik je de absolute top niet in concurrentie met anderen die bijna even onguur opereren en ook zo graag alleen al voor het riante pensioen minister willen worden. Van welk ministerie maakt in wezen niets uit. Een straatvechter zonder missie zo’n minister, behept met mooie boterachtige doorzichtige praatjes.
Ook het ambt van professor aan een prestigieuze universiteit leek me wel wat. Niet geschikt dus, want ik betrap mezelf er doorlopend vloekend op dat ik zonder bronvermelding liever mezelf overschrijf dan dat ik te rade ga bij meer kundige vakbroeders die reeds eerder hun erudiete licht lieten schijnen over bepaalde non-materie. En ik wil nu eenmaal niet pronken met de veren van een ander. Juist, het is maar vreemd gesteld in mijn gedachtewereld. Want wie wil dit nu niet, het parasiteren op een ander?
Als derde optie dacht ik er weleens aan om luxe-bisschop te worden, inclusief de bij de prijs inbegrepen luxe-huishoudster. Een beetje ver rondreizen in de business class om de armen en verworpenen der aarde persoonlijk te gaan zegenen zou me op het lijf geschreven zijn. Helaas, ik ben niet katholiek en ik heb begrepen dat je dat moet zijn om deze hoogwaardige functie te bekleden, zoals kleine kinderen op ons eiland ook slechts op bepaalde scholen worden toegelaten als ze maar het heilig doopsel hebben genoten incluis een forse gift voor de dienstdoende pater.
Wat hebben zulke aantrekkelijke beroepen nu precies met elkaar te maken? Geld, veel geld natuurlijk, want zonder pecunia kan je geen genoeglijk leven leiden weet tachtig procent van onze bevolking inmiddels uit eigen sobere ervaring. Macht ook. Er zijn jammergenoeg mensen te over te vinden die het belangrijk vinden – vaak uit diepe frustratie – macht te kunnen uitoefenen over hun medemensen. Macht die ze voorheen niet bezaten. Gevaarlijk hoor als je een korporaal opeens tot generaal bevordert!
En het gaat in dit kader ook over kunde. Die kunde is meestal afwezig om de functie ten volle te kunnen beleven ten dienste van volk, student of gelovige. Dat weet de succesvolle kandidaat natuurlijk zelf ook wel ergens. Die onkunde – ongetwijfeld de intrinsieke kracht van de zwakke ongeletterde mens – dient dus verbloemd te worden met enige ‘pomp and circumstance’ zoals onze Engelse vrienden dit zo treffend zeggen, met enige pracht en praal als maskering.
Het is dan ook niet zo opmerkelijk te noemen dat er door dit soort lieden altijd aan hun tijdelijke behuizing verbouwd moet worden als ware het een slecht lopend walmend frietkot dat met de nieuwe eigenaar na een grondige peperdure verbouwing onder een nieuwe naam en met een nieuwe zeer exquise menukaart opeens wel klanten zou trekken. Meestal niet dus, en op het eiland zijn hiervan schrijnende voorbeelden te vinden.
De nieuwe prof gaat zodoende ook zijn werkkamer verbouwen tot een wetenschappelijk fort dat eerder kennis dan onkunde dient uit te stralen. De luxe-bisschop heeft uiteraard in geest niets met die arme armen en vertimmert zijn verblijf in Limburg voor 31 miljoen euro. En de Gevolmachtigde minister van een in eeuwige surséance van betaling verkerend eiland in de Cariben dat nauwelijks een evenwichtige begroting van de grond kan tillen, die bewindspersoon in Den Haag zuivert eerst kundig personeel aan de Badhuisweg weg en wil nu aan een grondige verbouwing van het pand beginnen – voor mijn part om voorgoed de geest van democraat Boy Hernandez te verdrijven – beloerd door angstige medewerkers die vrezen voor hun baantje.
Je kan het inderdaad zo gek niet verzinnen. Hoewel niet geheel onbekend op een eiland waar mbo’ers met tijdelijke macht de dienst uitmaken en te onbelangrijk zijn om afgeluisterd te worden, hoger opgeleiden per se geen deel willen uitmaken van dit bestuurlijk fiasco en familiebelangen zoals gewoonlijk hoogtij vieren.
Rest mij nog de opmerking dat het nog steeds geldt dat wanneer je voor een dubbeltje geboren bent je nooit een echt kwartje wordt. Helaas… Dit laatste stemt me echter meer dan tevreden.

VADERS

Deze column verscheen eerder in de Amigoe waar Hans Vaders wekelijks zijn visie op de Curacaose wereldkundig maakt

Setting sail…

I am an empty shell
hollowed by reality
broken by the past
my soul has set sail
into the universe…

Jesse B.

Verkiezingsdans gepresenteerd

De Nederlandse vertaling van het boek ‘Electiondance’ van Joseph Hart is nu ook officieel gepresenteerd op Curacao. Hart, die leraar Engels in ruste is, koos als locatie de school waar hij jarenlang les gaf. Vanachter een katheder las Jopi, zoals wij hem kennen, verschillende passages voor uit zijn boek aan de belangstellenden die naar het radulphus College waren gekomen om dit moment met de auteur te delen.

Vroeger toen ik nog een leerlinge van ‘meneer Hart’ was en als zeventienjarige kennismaakte met English Literature vond ik het een absoluut feest wanneer hij reciteerde of voorlas. Ogen dicht was het dan en zijn stemgeluid naar binnen laten dansen. En het maakte me vaak niet eens uit wat hij precies aan het vertellen was -dat kon ik later zelf ook wel teruglezen- het was de manier waarop de woorden van zijn tong rolden en het klaslokaal vulden met naar mijn idee ‘literaire muziek’. Ik ben gedichten gaan waarderen door toedoen van meneer Hart.

En zo overkwam het me weer gisteren. Ogen dicht en laat maar komen dat nog steeds prachtige stemgeluid. De traktatie van citaten was overvloedig en in golven kwamen Jopi’s woorden over het publiek heen. In het bijzonder genoot ik van dat kleine stukje creools Engels dat als een toegift naar me toekwam en waarmee ik me voor een paar seconden weer even in de klas bij meneer Hart waande. Weer even zeventien, heerlijk was dat. Leuk ook om vast te stellen hoe Jopi de presentatie van zijn boek op zijn manier vorm gaf. Iedereen is anders en de auteur Hart is en blijft een leraar. ‘The lecture we got’ was dan ook zeer passend bij Jopi’s ‘stijl’.

Met de presentatie van Verkiezingsdans is het derde boek geschreven door een Curacaose auteur uit het fonds van uitgeverij Indeknipscheer van dit jaar een vaststaand feit. De helaas overleden auteur Els Langenfeldt ging Hart voor met haar boek ‘Porto Marie’. Ronny Lobo doopte zijn boek ‘Bouwen op drijfzand’ vorige week op Santa Martha. Nu is het wachten nog op de presentatie van Eric de Brabander die ‘De supermarkt van Vieira’ schreef. De oogst van dit jaar is mooi: vier nieuwe boeken en twee nieuwe auteurs.

Op naar volgend jaar!

Column Vaders ‘Mishandeling’

Laten we deze afgelopen week maar laten indalen als de week van de mishandeling. Een week waarin eens te meer bleek dat een ex-minister ook maar een simpele geest met losse handjes kan zijn.
Nu huldig ik wel de gedachte – en ik ben beslist op dit eiland niet de enige – dat hier vele vrouwen vegeteren die op een zeer geraffineerde en slinkse wijze het bloed onder de nagels van de man kunnen doen wegëbben. Maar om aan dat irritante getreiter van de wederhelft resoluut een einde te maken behoef je als man toch niet je vrouw met verve en passie te verbouwen als ware het een boksbal?


Nee, als man neem je doodgewoon een ‘take five’. Je stapt in je voiture, kuiert naar je favoriete snèk en gaat met vrienden baseball kijken onder het genot van – oh cliché – een hapje en een drankje. Uiteraard wordt er als side line aan de toog ook uitvoerig gesproken over het onverdraaglijke leed ons mannen door het inslechte ongeleide kwaad aangedaan. Een vechtscheiding dreigt. Maar slaan, of zelfs een kleine corrigerende tik, nou nee, vrouwen, kinderen en dieren, die sla je niet, die red je.
Met dit laatste kom je dan automatisch op de mishandeling van de week op de zorgboerderij de Waarborg van de Fundashon Verriet. Een boerderij ten behoeve van cliënten met een verstandelijke handicap die vrijwel hun hele levende have aan onder meer kippen, varkens en een paard kwijtraakten door vergiftiging en diefstal. Weleens een hond langzaam zien kreperen na het eten van een aanlokkelijk stukje vlees dat bij nader inzien rattengif bevatte, geheel gratis verstrekt door een echte ‘dierenvriend’?
 

De conclusie kan alleen maar zijn dat de criminele daders van dit alles behept zijn met het brein van een bedorven kikkererwt. Spoorloos natuurlijk en ik heb geen flauw vermoeden of onze politie hier wel enige prioriteit aan geeft. Die hebben het te druk met zichzelf en hun financiën heb ik begrepen en natuurlijk moeten ze de moord op Wiels nog steeds oplossen en niet te vergeten de al bijna verjaarde diefstal van het beeld van Peter Stuyvesant bij het Peter Stuyvesant College. Gelukkig staat in New York voor de liefhebber nog steeds het origineel. En die zorgboerderij, het lijkt erop of dit ons een zorg zal zijn. So what?
Neem verder de mishandeling van onze natuur. So what? Daar kraait in de verste verten geen haan naar. Kende je Klein Curaçao nog als een ongerept stuk natuur, nu hebben allerlei voortvarende entrepreneurs aan landjepik gedaan, compleet met een soort van uitkijktoren blijkbaar bedoeld om de wrakke stoomboot van Sinterklaas en zijn mishandelde Spaanse Zwarte Pieten als eerste aan de bewolkte horizon te zien opdoemen. Misschien is er daar dan ook nog wel plaats voor een nieuw kruithuis, minister Balborda?


Blijft nog over de hernieuwde interesse voor de ontwikkeling van Caracasbaai waar cruisemaatschappijen nogal happig op zijn. Natuurlijk, want creëer je daar een cruise village dan houd je alles namelijk in eigen hand en vette beurs. De toerist komt niet verder dan de fraai geasfalteerde kade waar hem voor de sfeer een originele luidruchtige Curaçaose calypsoband wacht. Denkt minister Palm – ja, die fan van het land van de rijzende zon – hierbij echt aan de verregaande aspecten voor het milieu zoals hij beweert? Of herkauwt hij gewoon een willekeurig handboekje over duurzame economische ontwikkeling? Ajo winkeliers van Punda en Otrobanda, vertrek ten spoedigste naar Aruba!
Dan ook maar in zee met TUI Cruises dat Curaçao wel ziet zitten als home-port. Met de eventuele komst van deze grote Europese prijsvechter verkoop je meteen je rust, je ziel en zaligheid. Alles zo goedkoop mogelijk; goedkope hotelkamers. rokende frietkramen onder het standbeeld van Luis Brion, Curaçao gedegradeerd naar de C-klasse, de tweede onderdivisie van het mondiale toerisme.
Het was inderdaad de week van de mishandeling. Geestelijk of fysiek, dat dondert niet. Willen we dat eigenlijk allemaal nog wel met een labiele overheid die keer op keer bewijst geen vuist te kunnen maken en de facto alleen goed is in het uitreiken van oorkondes en plakkaten en in het creëren van nieuwe ministers en Haagse baantjes bij het Curaçaohuis ?

VADERS

Vaders heeft een wekelijkse column in de Amigoe. Met zijn toestemming mag ik deze column (in opgepimpte versie) op mijn website plaatsen.