Aan het einde van de dag…

Op weg de naar ParadiseFM om de column voor Wat een week! voor te lezen, is dit het eerste wat ik zie als ik de parkeerplaats opdraai. Een pick-up met een overvolle bak vol tuinafval. Ik weet dat die auto van journalist Dick Drayer is. Hij zit boven in de studio op me te wachten. En dat moet ie dus even nog wat langer doen omdat ik wil er een foto van wil maken. Want de stem die op dat moment door de ether klinkt is die van een man die de meesten kennen als een bekende Curacaose journalist. Altijd bezig, altijd overal bovenop. Het ontroert me dit plaatje. Omdat Dick aan het einde van dag ook maar een gewoon mens is die zijn tuinafval naar Landfill brengen moet. Foto Dick Drayer

‘Trumps Up’

Help waar is de rem? Ik heb het de afgelopen dagen heel vaak gedacht. Zet de boel stil alsjeblieft, het gaat allemaal veel te hard. Maar voordat ik kon nadenken over de impact van wat er zojuist gebeurd was, kreeg ik de volgende lading alweer over me heen. Alles waarvan ik dacht ‘het zal zo’n vaart wel niet lopen’ werd als een onvrijwillige maaltijd mijn strot ingestampt. Het begon met de installatie van de nieuwe wereldleider Donald Trump en zijn opmerkelijke ‘America-first’-speech die als meest radicale-zelfs voor Republikeinen- de boeken in zal gaan. Dan zijn eerste officiele persconferentie waarbij deze keer vanuit het Witte Huis de oorlog aan de media werd verklaard. Ondersteund door het sluwe woordenspel over aantallen die de inauguratie zouden hebben bijgewoond gevoerd door een hele enge presidentiele rechterhand die volgens mij zelfs een hoop koeiemest nog om kan kletsen tot een taartje.De dag daarna volgde een protestmars van vrouwen – en mannen- die over de hele wereld bijval vond en die met leuzen, borden en opkomst ‘loud and clear’ duidelijk maakte geen enkel verworven recht in de vrije wereld in te zullen leveren. Ik vond het aanvankelijk wat overdreven, een mars lopen voor wat je al hebt. Maar na de eerste dagen van Trump aan het roer die met zijn presidentiele decreten en de dollar als kortzichtig uitgangspunt begonnen is, aan diezelfde verworven vrijheden beperkingen te stellen, kan ik alleen maar concluderen dat hier niks overdreven is, maar dat het heel verschrikkelijk ernst is. De Verenigde Staten gaan langzaam over naar een ‘shut-down’-mode waar wat de rest van de wereld te bieden heeft, niet meer welkom is. Een beweging die nu al gemarkeerd is met de aanstaande bouw van een muur langs de grens met Mexico.

Dan was er aan de andere kant van de oceaan een ultra rechts congres in Duitsland bijgewoond door de – in de opiniepeilingen- gedoodverfde winnaars van de volgende verkiezingen in Europa waarbij een revolutie werd afgekondigd. Met voorganger Donald Trump als inspirator en bewijs dat het tij zal keren. Het tijdperk van genoeg is genoeg, eigen volk eerst, vol is vol en weg met de buitenlanders, ligt binnen handbereik. Dat was de boodschap. Ook hier werden journalisten beschimpt en belachelijk gemaakt.En dan denk je dat je het gehad hebt… maar nee hoor… vlak daarna komt er ineens een premier uit Nederland de hoek omzeilen die doodleuk roept dat wie niet normaal kan doen het land maar moet verlaten. In een paginagrote advertentie die in alle Nederlandse Dagbladen is gepubliceerd. Schaamteloos inspringend op de ruk naar rechts die ook in Nederland gaande is. Stem op mij, ik bedoel hetzelfde maar ik ben minder erg dan Wilders , lijkt de huidige premier van ons Koninkrijk het electoraat te willen vertellen. Dit laatste werd dan ook direct afgestraft door de PVV-leider die de premier en de rest van Nederland via zijn eigen ‘mediakanaal’ fijntjes liet weten dat het origineel altijd beter is dan de kopie.

Deze week vlogen de analyses, de artikelen, de voor- en tegenargumenten en de vele, vele zure grappen me via de sociale media, het internet, de radio, tv en de kranten om de oren. Ik geloof niet dat de nieuwsfeed op Facebook of Twitter ooit een hogere snelheid heeft gemaakt dan de afgelopen week. Het leek wel alsof de halve wereld aan woorddiarree leed en veelal waren het negatieve reacties die doomscenarios verkondigden. Veel bijval of positieve berichtgeving over de ontwikkelingen van deze week kon ik niet ontdekken, maar dat kon natuurlijk ook aan mijn verzameling Facebookvrienden en mijn abbonnementen op bepaalde nieuwsmedia liggen. Dat was niet afdoende om een mening te vormen, ik wilde meer weten en dus zocht ik verder. Na een week te hebben rondgescrolled op internet om met groeiende verbazing alle voors en tegens te bekijken en te beluisteren, zette ik –geholpen door Aqualectra- mijn computer uit. Om te kunnen nadenken. En om de onverkwikkelijkheid en het groeiende gevoel van onbehagen in mij te duiden. Anders gezegd: om met een tijdens de Women’s March door de Amerikaanse tv-stations weggescrambelde Madonna te spreken: to find out what the fuck is going on.
Eerst was er de afschuw met allerlei associaties die te maken hebben met facisme, de Tweede Wereld Oorlog, dictators, tyranie en domheid. Dit werd gevoed door serieuze commentaren, artikelen en reacties van naar mijn idee weldenkende mensen zo nu en dan afgeblust met een sterk stukje satire gebracht in een cartoon, door Saturday Night Live of met een meme. Daarna volgde het onderzoeken van de tegenpartij, het doorspitten van de website van Donald Trump, de nieuwe teksten op de pagina’s van de website van het Witte Huis, de vele persconferenties en tv-programma’s waarin het verhaal van deze nieuwe wereldleider kracht bij werd gezet. Voor en tegen, scherp tegen elkaar afgezet, op een ramkoers met elkaar. De aanvankelijke afschuw maakte plaats voor het geboeid raken door al deze bewegingen, de effecten ervan en de reacties erop. Al gauw stelde ik vast dat er eigenlijk maar twee kanten waren aan dit verhaal: voor of tegen. Ik stelde ook vast dat een grote hoeveelheid mensen in de hele wereld zich in beweging zette om zich op een of andere wijze uit te spreken over de ontstane situatie en dat er daarmee een grote betrokkenheid zichtbaar werd bij het wel en wee van de mensheid. Minderheidsgroeperingen sloegen de handen ineen voorbij hun eigen specifieke speerpunten om de vrijheid te verdedigen speerpunten te mogen hebben. Deze verdeeldheid, stelde ik vast, was eigenlijk mensen aan het verbinden met elkaar. En dat, voelde eerlijk gezegd heel goed aan. En ik maakte mijn zoektocht groter. Zoomde uit, zeg maar, naar macro-niveau.

Op 10 december 1948 werd in Parijs de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens ondertekend door de lidstaten van de Verenigde naties. Op dat moment telde de wereldbevolking 3 miljard mensen. Anno 2017 leven er naar schatting ruim 7 miljard mensen op onze wereldbol. Dat is meer dan een verdubbeling die logischer wijze gepaard gaat met het moeten delen met elkaar van voorzieningen, leefruimte, onderhoud, grondstoffen, voedsel, water, energie en ja ook verworven vrijheden. Dit alles staat onder druk doordat er simpelweg meer mensen zijn en de ‘hebbenden’ het niet graag met minder doen. De ruk naar rechts in het politieke landschap van de wereld gaat helemaal niet over wie een land in mag en wie niet. Het gaat ook niet over muren optrekken, de eigen economie beschermen of terughalen wat er van je gestolen is. Dit gaat over het niet willen delen met elkaar van wat er is, omwille van de angst in te moeten leveren. Een angst die misschien op de korte termijn reëel is maar die op de lange termijn wanneer erop gehandeld en bestuurd wordt onze wereld alleen maar windeieren zal leggen. Oorlog, conflict, schaarste en onbeschrijflijk menselijk leed zijn hiervan het gevolg. Dat heeft de geschiedenis ons bij herhaling al geleerd. De ruk naar rechts is dan ook niets meer dan de welbekende geijkte reactie op het niet willen accepteren, omgaan en dealen met een situatie die er is. En de situatie waarin de wereld nu verkeert, is zorgelijk.
Het milieu staat onder grote druk, er is voedselgebrek, de schaarste van water dreigt al aan de horizon, en de conservatieve energiebronnen raken uitgeput. Nog even en er is niets meer voor niemand. Gelukkig zijn er steeds meer mensen die dat onderkennen en die al langer beseffen dat het hebben van enkelen de ondergang zal betekenen voor allen. Steeds meer mensen zijn bereid te delen met elkaar en willen zoeken naar oplossingen waar we allemaal wat aan hebben. En zij die daar nog niet zo over denken worden een handje geholpen door mensen zoals Trump, Wilders en Le Pen. Want hoe groter de contrasten tussen mensen die zij creeren, hoe groter de kans dat we met elkaar de mens opnieuw centraal zullen zetten voor al onze 7 miljard bewoners.

Aldus ben ik uiteindelijk toch blij met Donald Trump… “Doe je ding, zou ik zeggen, maak het zo gek als je bedenken kan…en doe er vooral nog een schepje bovenop. Je bent de wereld een grote dienst aan het bewijzen. Door jou leren we de weg weer terug vinden naar onze medemenselijkheid en verantwoordelijkheid naar elkaar toe. Trumps up dus voor elke extreme poging om af te bakenen en uit te sluiten want daardoor zullen er steeds meer mensen zich aansluiten bij een beweging die voor echte duurzame verandering staat. En dat… is normaal.

Deze column werd geschreven voor Radio Paradise fm. Wil je liever luisteren…? Klik dan hier

Geheugen opgefrist

“Iemand nog iets nodig van de supermarkt?” De vraag komt van mijn lief die aanstalten maakt om te vertrekken. “Ja, after shave graag, klinkt het ergens uit het huis. “Welk merk?” krijgt als antwoord “Maakt niet uit!”. De boodschap wordt genoteerd en dat is dat…

Een paar uur later loop ik de trap op naar boven en zie vanuit mijn ooghoek iets op de trap liggen dat me onmiddellijk het verleden inslingert. Het doosje heeft een kleurencombinatie die ik ergens in mijn geheugen heb opgeslagen en die bijna accuut een herinnering in me wakker maakt. Ik loop terug en pak het op. Zou het?De merknaam klopt maar de font van de letters en het logo van het merk zijn veranderd. Het flesje zelf ook. Dat was in mijn herinnering rond van vorm. Dan schroef ik de dop eraf en is het raak. De depper is er nog en ik sta ineens in de badkamer met mijn vader. Hij staat zich te scheren maar kijkt onderwijl in de spiegel naar mij. Het scheerapparaat trekt hij geroutineerd langs zijn kaaklijn, zijn kin en zijn wangen. Als hij klaar is pakt hij het flesje Fresh-up en drukt onzichtbare stempels op zijn gezicht. Een van die stempels belandt op mijn neus en ik ruik hoe mijn vader ruikt.

Focus en aandacht

Hoe meer je aan iets denkt vanuit je hart, hoe dichter je bij de vervulling ervan komt. Hoe zuiverder je daarin staat hoe rechter de weg. En maar al te vaak is het bewandelen van die ‘weg’ tegelijkertijd de manier om dichter bij de zuivere invulling van wat het hart je vertelt te komen. Het doel en de middelen vallen samen, zeg maar. Dat is althans mijn ervaring. En na een paar jaar ronddolen op mijn weg ga ik dit jaar weer heel veel schrijven. Niet om te vertellen wat anderen te zeggen hebben, maar om te vertellen wat ik te zeggen heb. En waarom ik dat zonodig kwijt moet…? Omdat ik met het uiten hiervan simpelweg dichter bij de vervulling ervan kom. Wordt vervolgd…

Interview met minister Hensley Koeiman uit 2012

In maart 2012 interviewde ik de minister van Sociale Ontwikkeling Arbeid en Welzijn (Soaw), een post die bekleed werd door onze huidige premier Hensley Koeiman in kabinet Schotte. Hieronder dat interview van toen opdat we onze premier van nu een beetje beter leren kennen.

Na drie keer uitstellen ‘Het is vandaag dag van de vrouw. Ik heb allerlei uitnodigingen. Sorry, dat was ik vergeten’, een dubbel geboekte afspraak en een acute AOV crises was het de vierde keer ‘raak’. Minister Koeiman verwachtte mij op zijn kantoor in het Pietermaai Parkinggebouw te Punda voor een interview. Voor de zekerheid belde ik eerst nog even op. ,,Nee, echt. Vandaag gaat het lukken.” En aldus trok ik naar de stad.
Bij binnenkomst op het ministerie zoemt het. Mensen lopen in en uit. Op de gangen wordt gegroet, gelachen en gepraat. Voordat ik de ministerskamer kan betreden heb ik al drie keer een aanbod voor koffie gehad, zijn er verscheidene ambtenaren vriendelijk groetend langsgelopen en is er meerdere malen behulpzaam gevraagd: ‘Weet de minister al dat u er bent?’

Minister Hensley Koeiman is aan de telefoon als ik zijn kamer inloop. ,,Die man is oud en slecht ter been. Hij heeft diabetes en hij is nu ook nog blind. Hij kan niet zonder water. Is er niet een snellere manier om hem weer aan te sluiten?” Wanneer hij ophangt, verontschuldigt hij zich. ,,Soms gaat het net iets sneller als ik er zelf achteraan bel. De situatie van deze man is echt heel slecht. En ik help graag. Dat heb ik altijd gedaan. In eerste instantie ben en blijf ik mens. Ben betrokken bij wat er om me heen gebeurd. En weet je wat het is: vandaag ben je minister en morgen niet meer. Waar word je uiteindelijk op afgerekend? Op je mens-zijn toch? Ik voel me dan ook volledig vrij om te doen wat ik kan voor mensen. Of ik nou minister ben of niet.”

Over de reden van de laatste afzegging van dit gesprek, de crises van de Algemene Oudersdoms Verzekering, die ik uiteraard aanroer, zegt minister Koeiman: ,,Gelukkig ben ik zelf ook een van de slachtoffers. Ook voor mij geldt dat het er straks anders uit gaat zien. Ik ben daar blij om omdat mensen altijd kletsen. Als het anders was geweest dan krijg je van die opmerkingen dat ‘de minister wel goed voor zichzelf heeft gezorgd’. Het is een groot probleem en we moeten zwaardere maatregelen nemen. Abna, de SVB, Economische Zaken, Financiën en mijn ministerie zijn hard aan het werk om de grotere financiële tegenvaller het hoofd te bieden. Samen met een actuaris zijn we een gezamenlijk stuk aan het produceren. Met daarin een oplossing. Leuk zal het niet zijn. Maar het moet, het had al veel eerder moeten gebeuren. Hier is al jaren geleden voor gewaarschuwd. Dit is natuurlijk niet een onderwerp waarmee je als minister ‘scoort’. Het is blijven liggen. En ik vind dat je er niet bent om populair te zijn, je bent er om verantwoordelijk te zijn. Ik wil helemaal geen politiek bedrijven. Ik wil dingen oplossen.”

De oplossing voor heel veel maatschappelijke en sociale problemen waar we op Curaçao mee te maken hebben, ligt volgens minister Koeiman bij het onderwijs. ,,Er bestaat geen ‘welzijn’ zonder onderwijs. Dat moet echt nummer 1 zijn in onze samenleving. En het moet een onderwijssysteem zijn dat is toegewezen op onze eigen realiteit. We hebben te maken met een behoorlijke groep toch licht verstandelijk gehandicapten in onze samenleving. Een gevolg van de drugs die in de jaren tachtig ons land in de greep kreeg. We hebben het over mensen die niet in staat zijn gebleken hun kinderen bij te brengen wat zij weten moeten om een leven op te kunnen bouwen. We hebben daar geen antwoord op gecreëerd. Maar dit probleem is er. We zullen het moeten adresseren. De weg naar beter ligt bij onderwijs. Een gedegen opleiding die bij je past zorgt ervoor dat je een inkomen kan genereren, een verantwoordelijkheid kan dragen. Voor je eigen welzijn kan zorgen. Met onderwijs begint alles.”

Naast educatie zijn aldus minister Koeiman ook de opvoeding van kinderen en de manier waarop we met elkaar omgaan van belang. ,,Discussieren is moeilijk. Hoe doe je dat? Daar moet meer aandacht voor komen. Als je dat niet leert dan blijf je volstaan met uitspraken waarin je de ander beschuldigt in plaats van dat je in een discussie de ander van jouw standpunt probeert te overtuigen. De manier waarop wij met elkaar omgaan is verhard. Ook in het Parlement zien we dat terug. Dat is niet mijn stijl om op die manier politiek te voeren. Aan de andere kant hebben we dit nu misschien nodig. Om een voorbeeld te hebben waaraan we willen ontstijgen. Om het beter te leren doen.”

Minister Koeiman die zelf van Banda’bou komt wil het accent weer op het respect voor elkaar terugzien maar zou ook graag de waarden en normen terugbrengen die op Banda’bou toch anders ingegeven zijn dan op Band’ariba.,,De mensen van Banda’bou, maar ook die van Fuik, Montagne, Seru Grandi en verder naar boven delen iets gemeenschappelijks dat de stadsmensen minder hebben. Een mentaliteit die net iets anders is. De mensen wonen van oudsher op grotere erven met dieren. Zijn meer op zichzelf en dragen meer verantwoordelijkheden. Als kind had ik al veel taken zoals de dieren die we thuis hadden verzorgen. Een belangrijke klus die door mijn vader ook gecontroleerd werd. Bij iemand gaan spelen betekende op banda’bou dat je een grotere afstand moest overbruggen. Verder moest lopen om er te komen. Er werd daardoor denk ik meer een beroep gedaan op doorzetten en verantwoordelijk zijn. En heel belangrijk: het leven met het land en vee. Dat ligt veel dichter bij het hart van mensen die in deze delen van ons land wonen.”

In minister Koeimans hart klopt een sociaal lied waarvan de zaadjes eerst thuis en later op school werden geplant. Informatie over Franse revolutie speelde daarbij een belangrijke rol.,,Gelijkheid, broederschap en vrijheid. Hele belangrijke begrippen waarop een democratie gestoeld is. Ik leerde daarvan op school en heb die waarden altijd heel hoog gedragen. Die ideologie zorgde ervoor dat ik me aansloot bij de MAN waarvan Don Martina een meer dan waardige vertegenwoordiger was. Graag zou ik zien dat de partij daar weer naar terugkeert. We zullen in elk geval ons moeten bezinnen op de toekomst. Het vaarwater waarin we ons bevinden is veranderd en hoe de partij zich ontwikkeld heeft daarin is niet naar mijn smaak. Maar die interne discussie is al begonnen. Voor mij is een participerende democratie het ideaal. Met mondige burgers die aangeven wat ze willen en wat niet. Zoals er nu protestgroepen zijn. Dat is een belangrijk gegeven. Dat zijn burgers die hun mond open doen. Zij doen mee. Participeren in de democratie. Ik zou graag zien dat alle burgers zich meer betrokken gaan voelen en meedoen met het opbouwen van dit land.”

Minister Koeiman is behalve gepassioneerd sociaal democraat ook een man van het geschreven woord. Gedichten schrijft hij. Vaak over sociale onderwerpen. Maar ook over de liefde. ,,Dat is een andere passie die ik heb. Gedichten schrijven. Ik schrijf er de dingen mee van me af en neem door erover te schrijven de tijd om mijn ervaringen te doorleven. Het is een innerlijke drive die ik heb.”

Op de vraag tot slot wanneer hij zijn ministerschap als geslaagd betitelen kan zegt hij: ,,Wanneer er een goed onderwijssysteem is, wanneer niemand meer teleurgesteld is, wanneer er mondige burgers zijn, wanneer iedereen zijn of haar talenten heeft kunnen ontplooien of daartoe op z’n minst de mogelijkheid heeft, wanneer er een interministeriële samenwerking is en last but not least wanneer wij ‘basta bon’ (Het gaat wel of het gaat ‘redelijk’) hebben begraven en er het excelleren ervoor in de plaats hebben gezet.”

De pdf: Hensley Koeiman voor het AD

#Gobiernudikorsou
#HensleyKoeiman
#Curacao

Pleisterplaats van de ziel

Dit verhaal is gebaseerd op het leven van May Henriquez – Alvarez Correa (1915-1999), de inspirator voor het cultureel centrum dat Landhuis Bloemhof nu is. Het werd gepubliceerd in het Antilliaans Dagblad in december 2016.
Kunstenaar Herman van Bergen

“Een beetje meer van die tak daar rechtsboven je… nee, iets verder. Daar moet een stukje af. Juist, die bedoel ik. Precies achter de plek waar die nieuwe loot ontspringt. Voorzichtig. Dit is een hele oude wayaká. Met liefde, je moet met liefde snoeien… alsof die boom een verlengstuk van je is… Juist, zo. Precies zo. Zo moet je dat doen.”

De handen van de tuinman volgen nauwgezet de aanwijzingen die hem door de oude dame op het bankje gegeven worden. Hij weet wat hij doet, ook zonder haar, maar liever doet hij dit werk met haar samen. Omdat er dan een dimensie aan zijn werk wordt toegevoegd. Hij en zij schelen meer dan twintig jaar in leeftijd en toch delen zij het respectvolle ontzag voor de natuur die haar verloop zelf wel bepaalt. Voor hen is de mens een bezoeker die slechts tijdelijk met de natuur in aanraking komt en die zich zo min mogelijk moet bemoeien met een verschijnsel dat lang na het vertrek van het bezoek zal verdergaan met groeien en leven. Met groeien en leven als enige doel. De tuinman en de oude dame kwamen los van elkaar tot dezelfde conclusie. Hij vanwege de waarheden die hij al jong tegenkwam in het harde bestaan in zijn moederland Madeira en zij door het rijke pad dat zij insloeg vanaf haar geboortegrond Curaçao waar zij altijd terugkwam om haar eiland te besprenkelen met het allerbeste dat zij in de wereld vinden kon. In hun ontmoetingen op het landgoed van landhuis Bloemhof delen zij zonder er een woord aan te besteden hetzelfde inzicht. Het zit in zijn handen die liefdevol langs ranken en bloemen gaan en het zit in haar ogen die voorbij het snoeiwerk kunnen zien.

Rond de boom liggen al flink wat losgeknipte takken, wat kreupelhout en verdord blad. Maar niet meer dan nodig is. “Zo is het goed. Danki, Ruí.” De tuinman knikt zonder iets te zeggen. Hij is het met haar eens. Zo is het genoeg en de oude dame kijkt toe hoe Rui het tuinafval oppakt en ermee wegloopt. Naar de composthoop waar de afgesnoeide delen van de wayaká tot nieuw leven zullen leiden. Behouden wat is en toevoegen aan wat er nog komen gaat. Dat is wat ze doen. Zij en de tuinman. Vanuit het inmiddels gewortelde besef dat zij met het verstrijken van hun tijd de resultaten van hun inspanningen maar voor een deel mee zullen beleven. Dat is als ze geluk hebben. Want niemand kent het moment waarop hij los moet laten om in het onbekende verder te gaan. De oude dame weet alleen dat dit moment voor haar niet ver meer verwijderd kan zijn van de realiteit waarin zij nu leeft. Ze heeft lang geluk gehad.Kunstenaar John Baselman

Vanaf het bankje waarop ze zit, kijkt ze om zich heen. Het badhuis, de grote put, het landhuis en de regenbak. Ze zijn meer dan twee eeuwen geleden ontstaan. Opgetrokken hier, op deze grond, waarbij de mens en de natuur elkaars handlangers waren. De put werd geslagen waar water was, het huis werd gebouwd op dictaat van de wind en de regen werd het beste opgeslagen door haar op te vangen zoals zij viel. Misschien dat dit landgoed daarom bekend stond als geluksbrenger. Omdat de mensen die er gewoond hebben in harmonie met het land en de elementen leefden. De oude dame sluit even haar ogen en vindt toegang tot wat eens was. Mannen met lastdieren verzamelen zich bij de hoofdpoort aan de westkant van het landhuis. Hun ezels zijn uitgerust met een tuig waaraan houten tonnen hangen. Op elke flank een. De zon is nog maar net wakker en toch is het al warm. De mannen zijn stoffig en bezweet na deze tocht uit de stad. Katoenen tunieken kleven aan het lijf. Parelende zweetdruppels op het voorhoofd. Ze komen water halen in ruil voor verhalen uit de stad. De poort gaat open en het groepje zet koers richting de grote waterput op het landgoed. Het ‘Bon dia’ klinkt en er worden groeten van bekenden doorgegeven wanneer ze het landhuis passeren. Kleine kinderen rennen voor de meute uit. “Porfin, nos a yega”. De lastdieren worden van hun tuig verlost en laven zich aan het frisse water dat al in de drinkbak rond de put stroomt. Fotograaf Eldon C. Theodore

De put is er nog, de poort en het landhuis ook. De mannen en kinderen die ze zojuist voorbij zag trekken niet meer. Ze zijn opgelost om plaats te maken voor anderen. Uit de mondi verschijnt nu een jolige troep mannen met manden op hun rug. Kleine groene vruchten rollen erin heen en weer. Op het terras van het landhuis zitten vrouwen klaar om deze laraha oogst te ontvangen en te verwerken. Blijdschap is er om wat het land gegeven heeft. Kennis is er ook. De scherpe citrusvrucht mag niet met een metalen lemmet in aanraking komen. Omdat het de smaak van de schil zal verpesten en de likeur die ervan gebrouwen wordt aan kwaliteit zal inboeten. Daarom wordt er een houten mes gebruikt om de vrucht van haar omhulsel te scheiden. De oude dame ziet zichzelf als klein meisje terug. Ze huppelt tussen de manden en de vrouwen door. De witte katoenen jurk danst op de wind en grootmoeder Misema lacht. “ Be careful, sweetheart.”

Twee chuchubi’s zijn een flirt begonnen. In een vraag- en antwoordspel zijn ze elkaar aan het imponeren. De oude dame probeert de twee vogels te ontdekken. Ze zitten in de wayaká die net nog door Ruí onder handen is genomen. Samen zijn ze, maar ze zitten elk op een eigen tak en houden elkaar in het vizier. Zoals zij en haar Max. ‘’May en Max zijn net als de schoenen van Van Gogh…” Ze vist de uitspraak van huisvriend en schrijver Boeli van Leeuwen moeiteloos op uit haar geheugen. Onafscheidelijk en toch op zichzelf. Zo hadden ze geleefd, samen. Elkaar inspirerend haast zonder beperkingen. Met de liefde als fundament. Met hetzelfde gemak waarmee de vergelijking met het schoeisel van de beroemde Nederlandse schilder naar voren kwam, ziet ze nu ook hoe ze samen in een van de grote waterbakken achter in de mondi aan het zwemmen zijn. Jong zijn ze. Met de felle vonk van de liefde opflakkerend in hen. Een vonk die zij gedurende hun leven samen brandend wisten te houden. De ongecontroleerde passie in de tango van jonggeliefden leerden zij uitdiepen en beteugelen om jaren na hun verbintenis diezelfde dans vanuit veel diepere lagen van begrip voor deze liefde te kunnen dansen. Kunstenaar Saida Hernandez

Ze mist hem. De man die haar in een tijdperk waarin dat ongehoord was de ruimte gaf haar dromen na te jagen. En meer nog dan dat, ze kon ze waarmaken. Zich ontwikkelen en uiten met alle creativiteit die in haar woekerde. Beeldhouwen, tekenen en schilderen. Naar Parijs om les te krijgen van de groten der aarde. Terug naar huis en andere creatieve geesten om zich heen verzamelen. Teruggeven van wat zij geleerd had en blijvend verdergaan met groeien. Middels studie van literatuur, toneel en muziek op zoek zijn naar antwoorden op existentiele vragen. Dat grote verdriet verwerken van de oorlogsjaren waarbij zo velen de dood vonden die tot dezelfde familie behoorden als zij. Inzichten omzetten in beelden. De pijn van het leven raken maar ook het plezier. Leven, overleven en beleven met anderen, met elkaar. Reizen, de wereld over en alles opzuigen als een spons om er later de eigen bodem ruimhartig en veelvuldig mee te besproeien. ‘Ongehoord in haar tijd’.

Ze weet dat het niet alleen in haar tijd zo was. Nog steeds is het voor vrouwen niet eenvoudig om naast het moederschap, werk en huishouden als eigen mens tot volle bloei te komen. Niet zonder een prijskaartje. In het beeld dat ze nu voor ogen heeft, zit ze achter haar schildersezel. Haar kind poseert voor haar. Wanneer ze opkijkt van haar werk, is het kleine meisje groot en zelf moeder. Ze wuift naar het jongetje waarvan ze weet dat hij haar kleinzoon is. “Kon ta, Shon Maychi pastechi.” Ze lacht om zijn rijmwoorden. Het Papiaments rolt over zijn tong. De klanken ebben nog even na en voor ze het weet, zit ze in haar studeerkamer. Ze vertaalt toneelstukken. Uit het Frans, uit het Engels, Spaans, Nederlands. Ze brengt ze naar haar taal toe en neemt de vele uitdagingen aan om de stukken toegankelijk te maken voor een caribisch publiek dat gevormd is met mensen die uit alle windhoeken van de wereld komen. Het Papiaments is wat hen verbindt maar die verbinding heeft nog geen erkenning. Ze verzamelt woorden, spreuken en gezegden. Ze geeft de taal die zich nog geen taal mag noemen een literair cachet en daagt anderen uit hetzelfde te doen. Omdat zij weet dat het mensenhart moet kunnen spreken vanuit de taal waarmee het voelt. Zoals alle kunst eerst in contact staat met het hart voordat zij de vorm krijgt die bij het voelen past. Kunstenaar Herman van Bergen

De zon streelt haar gezicht nu. De wayaká baadt in rozerood licht. Het is tijd. Tijd om van haar bankje op te staan. Maar niet voordat ze nog eenmaal rondkijkt. Naar de grote waterput in de mondi, naar het badhuis, het landhuis en de regenbak. De chuchubi’s hebben zich inmiddels bij elkaar neergelegd en flirten niet meer zo luidruchtig. De oude dame staat op en luistert nog even naar het kloppend hart van Bloemhof dat haar zo lief is. En ze als ze naar huis loopt, weet ze dat het goed is zo. Ze heeft behouden wat is en toegevoegd aan wat er nog komen gaat.

Over Shon May
In 1999 overleed Shon May Henriquez Alvarez Correa op 84-jarige leeftijd na een vruchtbaar leven. De Curaçaose cultuur zou niet zijn waar die nu is, zonder haar tomeloze energie, inzet en ja vaak ook steun aan vakbroeders en –zusters, al dan niet aan het begin van hun carriere. De letteren, beeldende kunst, schilderkunst en de theaterkunst van Curaçao hebben mede door Shon May de ontwikkeling kunnen doormaken om te zijn waar zij nu staan. Daarnaast heeft zij uit liefde voor de nalatenschap van haar land ook het landgoed en het landhuis Bloemhof van de nodige zorg voorzien opdat het in de oorspronkelijke staat bewaard kan blijven.
In 2001 werd door haar dochters en kleindochter de Stichting Exploitatie Bloemhof opgericht met als belangrijkste doel: het behouden, inspireren en verder uitbouwen van de Curaçaose Cultuur in de breedste zin van het woord. Landhuis Bloemhof is inmiddels uitgegroeid tot een cultureel centrum waar de creatieve ziel een welkom onderkomen heeft. Precies zoals Shon May dat wilde en waarvoor zij gedurende haar leven de zaadjes plantte.

#LandhuisBloemhof
#historyofCuracao
#ElodieHeloise
#Antilliaansdagblad

De eikeldans

Voor alle schreeuwers: ‘Bij het verheffen van je stem, slaan alle oren dicht. Geen boodschap komt binnen. Je ‘gelijk’ al helemaal niet.’

#AshamedtobefromCuracaotoday

In vogelvlucht

Montagne vanochtend. Wat was ik graag die vogel geweest…

Wonderen van eigen bodem

“Op 2 januari gaan we de Christoffel op.” Ik zei het en het gebeurde. Met veel enthousiasme werd het plan opgevat, zelfs door twee aan hun telefoon vastgelijmde tieners die slim genoeg zijn om te weten dat ze hun handen vrij moeten hebben bij dat tochtje naar boven. Het water kwam met bakstenen naar beneden zonder enig demotiverend effect te hebben… en ik dacht ‘wat een zegen’. Iedereen had ook nog zijn sedula mee zoals van te voren opgedragen en we gingen aldus als inwoners van Curacao ‘geheel op eigen risico’ het park in.
Onderweg naar de voet van de berg zei ik: “Ik heb nog nooit een Curacaos hert gezien… en na al die keren dat ik hier ben geweest, ga ik haast twijfelen aan het mysterieuze bestaan van dit dier.” Het was een ‘u vraagt, wij draaien’-dag. Nog geen vijf minuten na mijn uitspraak kwam er een hert uit de mondi, draalde even op de weg en schoot het struikgewas weer in. Mijn dag kon al niet meer stuk. Maar het was nog maar net begonnen…
Watervallen volgden nog, wilde orchideeen en prachtige -naar ik vermoed- mosprints op boomstammen.

Maar best of all was wel het delen van deze tocht met elkaar zonder dat er nog een miljoen andere mensen via What app mee de berg op gingen. Die kregen als ze geluk hadden boven op de Christoffel een korte update en pas weer beneden een uitgebreid verslag.

#Christoffelberg Curacao
#Curacaos hert
#Watervallen

Visionboard voor 2017

Hoewel ik heel hard heb geprobeerd voor het aankomende jaar ook een nieuwe auto en wasmaschine in te brengen, besloten mijn handen tot iets anders. Ik ben benieuwd… 2017: bring it on!